* Tuân thủ Luật Bản quyền được coi là điểm mấu chốt để doanh nghiệp có thể đứng vững và phát triển bền vững trong nền kinh tế hội nhập. Ông có thể cho bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề này?

Bản quyền tác giả được đặc biệt coi trọng ở các quốc gia phát triển, vì nó thúc đẩy sự sáng tạo và cạnh tranh lành mạnh vì lợi ích của người tiêu dùng. Việt Nam là thành viên của Tổ chức thương mại Thế giới (WTO) và đang hội nhập ngày càng sâu rộng với kinh tế quốc tế, nên các doanh nghiệp Việt Nam phải tuân thủ luật chơi chung của thế giới.

Tổng Giám đốc LP Vietnam Nguyễn Liên Phương cho rằng, để vươn ra biển lớn là thị trường toàn cầu, DN Việt Nam cần phải hiểu rõ Luật Bản quyền Tác giả, và tuân thủ đúng luật chơi chung của thế giới.

Về vấn đề Bản quyền, một tác phẩm văn học nghệ thuật nói chung hay một tác phẩm mỹ thuật nói riêng, quyền Tác giả đối với tác phẩm được hình thành một cách đương nhiên ngay khi tác phẩm ra đời. Luật Bản quyền công nhận quyền Tác giả đương nhiên này mà không cần phải đăng ký. Việc đăng ký Bản quyền đối với tác phẩm chỉ nhằm xác định Chủ sở hữu tác phẩm (có thể không trùng với tác giả tác phẩm) và làm căn cứ để giải quyết tranh chấp (nếu có). Quyền Tác giả được mặc nhiên công nhận cho người thực sự sáng tạo ra tác phẩm, không phụ thuộc vào thời gian đăng ký sớm hay muộn, và có đăng ký hay không đăng ký (sau khi tác phẩm được sinh ra). Với một tác phẩm Mỹ thuật hình khối (dạng sản phẩm của LP), Bản quyền tác giả không phụ thuộc vào kích thước, màu sắc, hoa văn hoạ tiết, chất liệu của sản phẩm. Bản quyền tác giả chỉ phụ thuộc duy nhất vào yếu tố hình khối trong không gian 3 chiều thể hiện ý tưởng của tác phẩm. Mọi sản phẩm sao chép giống hoặc tương tự với yếu tố hình khối trong không gian 3 chiều thể hiện ý tưởng của tác phẩm đã được bảo hộ Bản quyền, đều bị xem là xâm phạm Bản quyền của tác phẩm.

Từ khi Việt Nam tham gia Công ước Berne (2004), Bản quyền Tác giả của Việt Nam được bảo hộ tự động tại 164 quốc gia thành viên Công ước Berne. Việc xét xử xâm phạm Bản quyền có thể được thực hiện tại Toà án quốc gia xuất xứ của tác phẩm bị xâm phạm, tại Toà án quốc gia chứa đựng sản phẩm xâm phạm (sản xuất, vận chuyển, lưu kho), hoặc tại quốc gia (các quốc gia) sản phẩm xâm phạm xuất hiện trong bất kỳ một hoạt động kinh doanh nào.

* Trở lại việc 2 doanh nghiệp vi phạm Bản quyền của LP bị phạt tại Hội chợ Ambiente, CHLB Đức vừa qua, một số bạn đọc có ý kiến: “Các sản phẩm mà LP cho rằng thuộc Bản quyền của LP hiện bán đầy ở các cửa hàng nội thất, mỹ nghệ, cũng như đang sản xuất tràn lan tại các làng nghề quanh Hà Nội. Vậy ai sẽ chứng minh được rằng những mẫu này là do LP đã thiết kế ra? Hay LP chỉ nhanh tay hơn các doanh nghiệp khác là đem các sản phẩm xuất phát từ làng nghề đi đăng ký Bản quyền trước”.

Ông bình luận gì về ý kiến này?

Một ý kiến rất thú vị, nhưng người nêu ý kiến đã nhầm lẫn giữa sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống của làng nghề và sản phẩm sáng tạo của các họa sĩ. Có sự khác biệt lớn giữa sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống và các sản phẩm thủ công mỹ nghệ thông thường khác, với các sản phẩm Home Decor có tính nghệ thuật cao, là sáng tạo của các họa sĩ. Các sản phẩm của LP bị xâm phạm là các sản phẩm “mỹ thuật ứng dụng” đã được đăng ký bản quyền tại Cục Bản quyền Tác giả Việt Nam và được bảo hộ tự động tại 164 quốc gia trên thế giới theo Công ước Berne (về bảo hộ các tác phẩm văn học và nghệ thuật).

LP có đầy đủ bằng chứng (như sự hiểu biết sâu sắc về thị trường, bề dày sáng tạo, các giải thưởng thiết kế trong và ngoài nước, sự khác biệt về phong cách, sự hình thành cá tính riêng, mức độ tinh tế của sản phẩm) để chứng minh những sản phẩm đã đăng ký bản quyền là sáng tạo của các hoạ sĩ LP Vietnam.

Hơn nữa, tôi khẳng định, không ai có đủ cả gan để nhanh tay đăng ký Bản quyền sản phẩm nghệ thuật không phải do mình sáng tạo ra.

* Có ý kiến cho rằng, mặt hàng thủ công mỹ nghệ của Việt Nam có hàng ngàn mẫu mã và hình dáng. Chẳng hạn, sản phẩm của Công ty Tiên Sơn Thanh Hoá (thị xã Bỉm Sơn, Thanh Hoá) và sản phẩm của LP na ná như nhau. Vậy ông cho biết, làm thế nào có thể biết được đâu là sản phẩm Bản quyền của Công ty LP Vietnam nói riêng và các doanh nghiệp khác nói chung, đâu là sản phẩm không phải là bản quyền?

Từ khi tham gia thị trường (2004), LP đã đem đến cho thị trường thế giới một dòng sản phẩm Home Decor độc đáo có tính nghệ thuật cao. Trước LP, ở Việt Nam và trên thế giới chưa có doanh nghiệp nào sáng tạo được một dòng sản phẩm tương tự với một khối lượng mẫu mã phong phú như LP.

Việc Công ty Tiên Sơn Thanh Hoá có được các sản phẩm như của LP là do công ty này trong các năm 2004 - 2005 có Hợp đồng Liên kết sản xuất với Công ty LPDesign Australia (tiền thân của LP Vietnam). Đây chỉ là Hợp đồng gia công sản phẩm nhưng Công ty Tiên Sơn Thanh Hoá đã đem bán các sản phẩm độc quyền của LP ra thị trường, mở đầu cho phong trào nhái sản phẩm LP.

Ông Nguyễn Liên Phương khẳng định, việc hai công ty bị xử lý hành vi xâm phạm Bản quyền tại Hội chợ Ambiente tháng 2/2010 là do họ đã cố tình xâm phạm. LP đã khuyến cáo hai doanh này nhiều lần về hành vi xâm phạm Bản quyền sản phẩm LP. Đặc biệt, tại Hội chợ Las Vegas (Mỹ) tháng 9/2009, LP đã đề nghị Công ty đại diện cho LP tại Mỹ không xử lý hành vi xâm phạm Bản quyền sản phẩm LP đối với Công ty HL Design, khi họ trưng bày sản phẩm sao chép sản phẩm LP tại Gian hàng Việt Nam trong Hội chợ này.

 Hiện nay, không chỉ có các nhà sản xuất Việt Nam mà còn có các nhà sản xuất Trung Quốc và Ấn Độ nhái sản phẩm LP.

Sản phẩm xâm phạm Bản quyền của LP hiện được bày bán khắp các thành phố Việt Nam và ở các Hội chợ chuyên ngành lớn, nhỏ trên toàn thế giới. Hiện có nhiều Website và các ấn phẩm quảng cáo, chào hàng của doanh nghiệp thủ công mỹ nghệ Việt Nam có hình ảnh sản phẩm nhái sản phẩm LP. Hình ảnh sản phẩm LP (của chính LP và sản phẩm nhái) phổ biến đến độ, ở thị trường Mỹ và EU, các nhà nhập khẩu truyền tai nhau: sản phẩm Home Decor của Việt Nam rất đẹp và độc đáo. Có nhiều khách hàng trực tiếp sang Việt Nam để tìm nhà sản xuất ra loại sản phẩm này, và nhiều khách hàng đã mua phải sản phẩm nhái.

Rất dễ dàng nhận ra sản phẩm nhái sản phẩm của LP trên thị trường vì phong cách sản phẩm LP rất khác biệt với sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống của các làng nghề và các sản phẩm thủ công mỹ nghệ thông thường khác.

* Theo ông thì sự xâm phạm Bản quyền của LP đã xảy ra từ lâu và ở mức độ phổ biến. Nhưng tại sao đến bây giờ ông mới lên tiếng về sự vi phạm nghiêm trọng này, và lý do gì LP không xử lý sự việc này ở trong nước mà lại tiến hành ở Hội chợ nước ngoài?

Đúng là LP Vietnam đã có chậm trễ trong việc lên tiếng về tình trạng xâm phạm Bản quyền sản phẩm LP và tình hình vi phạm ngày càng nghiêm trọng hơn. LP Vietnam đề nghị xử lý vi phạm Bản quyền ở Hội chợ nước ngoài vì LP cần phải bảo vệ các khách hàng của LP trước vấn nạn các doanh nghiệp nhái sản phẩm LP làm nhiễu loạn thị trường, gây nhầm lẫn cho khách hàng và thiệt hại cho người tiêu dùng. LP không chỉ xử lý việc này ở nước ngoài mà sẽ xử lý cả ở trong nước khi LP thấy cần thiết.

Việc xử lý vi phạm Bản quyền của LP tại Hội chợ Ambiente vừa qua đã được các khách hàng của LP trên toàn thế giới hoan nghênh. LP cũng nhận được sự ủng hộ và đánh giá cao của doanh nghiệp các nước tham dự Hội chợ. Việc làm này góp phần nâng cao uy tín của sản phẩm thương hiệu Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Qua sự việc xử lý vi phạm này, tôi rất mong những doanh nghiệp đang sản xuất và kinh doanh sản phẩm nhái theo sản phẩm của doanh nghiệp khác nói chung và LP nói riêng, chấm dứt việc xâm phạm. Việc kinh doanh sản phẩm nhái không có lợi cho sự phát triển bền vững của chính doanh nghiệp vi phạm, và làm tổn hại đến uy tín của sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam khi khách hàng liên tục được chứng kiến hiện trạng nhái mẫu sản phẩm của nhau trong giới doanh nghiệp kinh doanh ngành hàng này.

* Xin trân trọng cảm ơn ông.