Thời tiết mùa thu đã dịu mát nhiều nhưng những “hung tin” nóng bỏng thì lại dồn dập mang về cho người tiêu dùng cả nước, đặc biệt là khu vực Hà Nội: nhiều vụ việc kinh doanh, tích trữ thực phẩm “quá đát”, thậm chí thiu thối với trữ lượng khổng lồ lên tới dăm bảy chục tấn liên tục được khám phá. Ngay cả hệ thống siêu thị có tên tuổi như Metro vốn đồng hành cùng quyền lợi người tiêu dùng trong các vụ nước tinh khiết, “thịt bẩn” trước đây không lâu, nay cũng trở thành thủ phạm…

Tháng kinh hoàng…

Tháng 9/2009 đã được xem như là một thời điểm kinh hoàng trên thị trường phân phối thực phẩm Hà Nội. Chỉ trong vòng nửa cuối tháng 9, nhiều vụ việc kinh doanh thực phẩm thiu thối khổng lồ đã được phát hiện một cách có hệ thống. Xin dẫn: Ngày 25/9, Công an huyện Đông Anh, Hà Nội bất ngờ kiểm tra 1 cơ sở thu gom mỡ động vật tại xóm Bãi, xã Uy Nỗ. Tại đây, lực lượng chức năng phát hiện gần 60 tấn mỡ động vật và tóp mỡ không rõ nguồn gốc xuất xứ, không đảm bảo các điều kiện về vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP). Chủ cơ sở đã khai nhận số mỡ động vật trên được thu gom từ nhiều nguồn trên thị trường, chủ yếu ở các lò mổ trong khu vực nội thành. Sau đó, mỡ được đưa về kho tại địa điểm trên chế biến thành mỡ nước, tóp mỡ để bán ra thị trường. Trước đó, vào ngày 11/9, cũng trên địa bàn này, công an huyện Đông Anh phối hợp với Phòng PC36 (Công an thành phố Hà Nội) cũng phát hiện bắt gần 50 tấn mỡ động vật thành phẩm tại kho hàng của Công ty chế biến lâm sản xuất khẩu Thăng Long (trụ sở tại xã Cổ Dương, huyện Đông Anh).

Ngày 20/9, công an quận Hà Đông (Hà Nội) khi kiểm tra kho hàng của cơ sở mua bán mỡ thực vật ở tổ Quyết Tiến (Dương Nội, Hà Đông) đã phát hiện 71 thùng phuy đựng mỡ các loại, trong đó có 53 thùng mỡ cá còn nguyên, 3 thùng mỡ cá dở, 4 thùng mỡ lợn dở, 11 thùng mỡ các loại đã được bán hết, 6 bao tải đựng tóp mỡ lợn và 92 can trắng loại 20 lít dùng để sang chiết mỡ, dùng để sản xuất quẩy, ngô chiên, bánh rán… cơ sở này không có các loại giấy như giấy phép kinh doanh, giấy chứng nhận VSATTP, hóa đơn đầu vào, đầu ra của sản phẩm, giấy cam kết bảo vệ môi trường.

Cũng ngày 20/9, Đội 4 - Phòng 2, Cục Cảnh sát môi trường, phối hợp với Công an huyện Thường Tín, Trạm thú y huyện Thường Tín và Đội QLTT số 30- Chi cục QLTT Hà Nội đã phát biện, bắt giữ khoảng 20 tấn hỗn hợp gồm: tóp mỡ, da trâu-bò ướp muối, xương băm nhỏ... tại huyện Thường Tín (Hà Nội). Trước đó, các trinh sát Đội 4, Phòng 2- Cục Cảnh sát môi trường, Bộ Công an đã phát hiện ra manh mối một đường dây chuyên thu mua các sản phẩm động vật trôi nổi trên thị trường từ các tỉnh phía Nam, tập kết ra Hà Nội, sau đó hàng được chuyển qua Cao Bằng hoặc Quảng Ninh để đưa qua biên giới tiêu thụ.

Kiểm tra hàng hóa trong các bao tải, cơ quan công an phát hiện bên trong chứa hàng chục tấn mỡ động vật đã rán để đông, da trâu, bò ướp muối cùng xương động vật đã được sấy khô, băm nhỏ. Các bao tải chứa sản phẩm động vật bốc ra đủ thứ mùi hôi thối, tanh nồng. Quá trình vận chuyển, xe vận chuyển các sản phẩm động vật đi qua địa phận các tỉnh từ Gia Lai, Đăk Lăk đến Hà Nội không làm thủ tục kiểm dịch thú y…

Siêu thị đang đánh mất niềm tin

Đáng nói là cũng gần như song song với các sự kiên trên, lực lượng kiểm tra liền ngành tại Hà Nội cũng liên tiếp phát hiện ra nhiều sự cố về thực phẩm tại một số siêu thị có danh tiếng trên địa bàn Hà Nội. Ngày 14/9, đoàn thanh tra liên ngành gồm Công an thành phố và Quản lý thị trường quận Hoàng Mai bất ngờ kiểm tra an toàn thực phẩm tại siêu thị Metro- Hoàng Mai (địa chỉ 126 đường Tam Trinh, Hoàng Mai)… Qua kiểm tra tại quầy hàng thực phẩm tươi sống (lạnh) tại Trung tâm này, cơ quan chức năng đã phát hiện tại kho lạnh (bảo ôn) chứa thịt đông lạnh các loại bò, cừu của Úc và Canađa... có mùi ôi thiu đang giai đoạn phân hủy biến đổi màu sắc, số lượng cân thực tế các loại 499,4 kg (Cần lưu ý: trước đó tại Bình Dương cũng phát hiện ra khoảng 87 tấn thịt heo đã cận hoặc hết hạn sử dụng tại kho hàng Công ty TNHH Metro Cash & Carry Việt Nam và doanh nghiệp này đã phải đề xuất lên Chi cục Thú y tỉnh Bình Dương để tiêu hủy!)

Việc kinh doanh thực phẩm không đảm bảo chất lượng được phát hiện một cách liên tục và có hệ thống tại các siêu thị Hà Nội khiến cho người tiêu dùng thực sự hoang mang và lo ngại…

Thượng đế còn biết tin ai?

Khối lượng thực phẩm thiu thối kinh khủng khổng lồ lên tới hàng trăm tấn đã áp vào ngoại ô, sắp tràn ngập Hà Nội mới được các lực lượng chức năng phát hiện trong tháng 9/2009, trước hết đã làm dấy lên rất nhiều câu hỏi trong dư luận nhân dân. Trước hết, người ta cho rằng thủ đô Hà Nội đã trở thành một điểm tập kết, thành một kho chứa nguyên liệu thực phẩm kém chất lượng khổng lồ. Nhưng quan trọng hơn, dư luận không khỏi nghi ngờ: tại sao có những khu vực ngoại thành Hà Nội, cụ thể như tại Đông Anh lại có rất nhiều cơ sở có thể “oa trữ” chứa chấp cả xấp xỉ hàng trăm tấn mỡ thối kia lại không bị phát hiện? Chỉ đến khi nó đã được tập kết đến tận cơ sở và chuẩn bị đi vào sản xuất vụ việc mới vỡ lở ra? Nguyên nhân nào khiến những nguyên liệu kinh khủng này lại được vận chuyển trot lọt, thậm chí vượt qua hàng ngàn km mà không hề bị xử lý và ngăn chặn? Phải chăng, hàng rào của lực lượng chống buôn lậu, hàng giả, kiểm tra an toàn thực phẩm đã bị “xuyên thủng” 1 cách đáng ngờ…

Dưới góc độ người tiêu dùng, họ cũng đang rất hoang mang và lo sợ, không biết tin ai. Cách đây không lâu, trong mùa hè nóng bỏng 2009, khi những sự kiện về nước giải khát như trà xanh không độ, Dr Thanh, rồi “thịt bẩn” liên tục xuất hiện và bị vạch mặt tại các địa phương phía Nam, các nhà phân phối cụ thể là các hệ thống siêu thị như Saigon Coop, Big C tại đây đã ngay lập tức cấm cửa những hàng hóa có nghi vấn này. Chính những động thái tích cực đó của hệ thống siêu thị đã chiếm được sự tin tưởng và ủng hộ tuyệt đối của các thượng đế.

“Mua danh ba vạn, bán danh ba đồng”, trong kinh doanh, đặc biệt là kinh doanh trong thời hiện đại tạo lập uy tín với khách hàng là phương thức xây dựng thương hiệu chuẩn mực và hữu hiệu nhất của doanh nghiệp. Nhưng với kiểu thờ ơ, thậm chí quay lưng lại với “thượng đế” trong lúc nước sôi, lửa bỏng này, những siêu thị đang “phát mại” một cách quá rẻ rúng thương hiệu của chính họ!