Nguyên nhân dẫn đến ảnh hưởng trên là do hiện tượng khí hậu El Nino sẽ khiến thời tiết tại các nước Đông Nam Á năm nay khô hạn hơn mọi năm.

Bộ Khí tượng thủy văn Thái Lan cùng nhiều chuyên gia về thời tiết trong khu vực mới đây đã cảnh báo rằng hiện tượng El Nino có thể sẽ khiến mùa khô tại các quốc gia này trở nên dài hơn, mưa ít hơn và nhiệt độ tăng cao hơn thông thường.

Tuy nhiên, theo ông Apichart Jongsakul, Tổng Thư ký Văn phòng kinh tế Nông nghiệp Thái Lan, thì mức độ thiệt hại có thể sẽ được hạn chế, và dự kiến trong trường hợp xấu nhất, vụ gạo chính cũng chỉ thiệt hại khoảng 10%.

Điều đó có nghĩa là Thái Lan có thể đạt sản lượng khoảng 20,7 triệu tấn thóc trong vụ lúa chính, giảm so với khoảng 23 triệu tấn thường đạt được hàng năm.

Hàng năm, nhà xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới này sản xuất được khoảng 30-31 triệu tấn thóc, trong đó xuất khẩu 8-10 triệu tấn.

Bị tác động mạnh nhất là Philippines, nước nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới, khi các chuyên gia dự báo nước này có thể mất tới trên 800.000 tấn thóc trong năm nay, tức giảm khoảng 5% so với sản lượng 16,26 triệu tấn của năm 2009.

Điều này cũng có nghĩa Manila sẽ cần phải nhập khẩu gạo nhiều hơn nữa, dự kiến sẽ mua với mức kỷ lục 2,4 triệu tấn trong năm nay.

Còn tại Việt Nam, quốc gia xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới, sau Thái Lan, kể từ khi Ấn Độ cấm xuất khẩu gạo vào năm 2007, chính phủ dự kiến tình hình sản xuất lúa gạo có thể không chịu tác động lớn lắm từ hiện tượng El Nino.

Cho đến nay, Bộ Nông nghiệp Việt Nam vẫn không điều chỉnh lại sản lượng lúa gạo trong năm nay, và đặt mục tiêu sản xuất được 39 triệu tấn, cao hơn một chút so với sản lượng 38,89 triệu tấn của niên vụ 2009.

Trong khi đó tại Malaysia - nước nhập khẩu lớn thứ 9 trên thế giới, các quan chức nông nghiệp cho biết sản lượng gạo của nước này trong năm nay vẫn được duy trì ở mức khoảng 1,7 triệu tấn như năm ngoái, đáp ứng khoảng 3/4 nhu cầu tiêu thụ 2,2 triệu tấn gạo hàng năm tại đây. Có nghĩa là Malaysia vẫn nhập khoảng 500.000 tấn gạo như mọi năm trong năm 2010 này.

Indonesia, một trong những quốc gia nhập khẩu gạo hàng đầu trong năm 2007, dự kiến sản lượng gạo trong năm nay có thể tăng nhẹ và nước này không cần nhập khẩu gạo trong năm 2010. Bộ Nông nghiệp Indonesia cho biết chính phủ tin tưởng sẽ đạt được 66 triệu tấn thóc trong năm nay, so với 63 triệu tấn của năm 2009.

El Nino là hiện tượng nước biển nóng lên một cách bất thường tại khu vực biển Thái Bình Dương gần xích đạo, gây tàn phá lên khí hậu, đặc biệt là đối với khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Cơ quan khí hậu quốc gia Mỹ dự báo hiện tượng El Nino hiện tại có thể kéo dài đến tháng 6/2010.

Trong lĩnh vực cao su, một số nước đã mở rộng diện tích trồng cao su sau khi giá mặt hàng này tăng mạnh từ năm 2004 và một số nước, trong đó có Malaysia, dự kiến sẽ tăng sản lượng cao su trong năm 2010, song El Nino đang làm các kế hoạch trên kéo dài hơn.

Tại Thái Lan, nước sản xuất và xuất khẩu cao su lớn nhất thế giới, Bộ Nông nghiệp nước này dự kiến sản lượng cao su trong năm nay sẽ tăng so với mức trung bình 3 triệu tấn hàng năm, lên 3,1 triệu tấn.

Tuy nhiên, các nhà giao dịch và các quan chức trong ngành cho rằng dự báo trên có thể sẽ không đạt được do mùa khô năm nay kéo dài hơn, khiến sản lượng chỉ có thể đạt mức 2,9 triệu tấn như năm ngoái.

Tại Indonesia, nước sản xuất cao su lớn thứ hai thế giới, các nhà quan sát cho rằng hiện còn quá sớm để điều chỉnh lại các dự báo. Chủ tịch Hiệp hội cao su Indonesia Asril Sutan Amir dự báo sản lượng cao su của Indonesia trong năm 2010 sẽ tăng 5% lên 2,5 triệu tấn, nhưng vẫn thấp hơn dự đoán 2,5 triệu tấn đưa ra hồi tháng 12/09.

Trong khi đó, Bộ hàng hóa Malaysia, nhà sản xuất cao su lớn thứ 3 thế giới, hồi tháng 12 năm ngoái cũng đưa ra dự báo sản lượng cao su của nước này trong năm 2010 có thể đạt từ 950.000 tấn đến 1 triệu tấn. Tuy nhiên, một quan chức trong ngành nói rằng, sản lượng trên có thể sẽ tụt xuống còn 800.000-900.000 tấn do ảnh hưởng của El Nino.