Bên lề Hội nghị cấp cao Tác động khủng hoảng của suy giảm kinh tế toàn cầu đến đói nghèo và phát triển bền vững tại châu Á và Thái Bình Dương mới đây tại Hà Nội, Chủ tịch ADB Haruhiko Kuroda nhận định, kinh tế Việt Nam đã thoát khỏi ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính toàn cầu và đang trên đà hồi phục mạnh mẽ. Thậm chí, Ngân hàng đầu tư Credit Suisse còn lạc quan dự báo kinh tế Việt Nam có thể tăng trưởng 5,3% trong năm 2009 và GDP có thể đạt 8,5% năm 2010.

Cùng xu hướng đó, Economist Intelligence Unit (EIU) dự báo kinh tế Việt Nam sẽ vẫn tăng trưởng tốt trong vài thập kỷ tới với nhiều thông số tốt đẹp. Chỉ số về triển vọng môi trường kinh doanh của Việt Nam trong giai đoạn năm 2009-2013 sẽ tăng lên mức 5,42 từ mức 5,03 của giai đoạn 2004-2008. Tăng trưởng GDP sẽ duy trì ở mức trung bình 6,5% từ năm 2010 đến hết năm 2013. Đồng thời, sẽ vẫn tăng trưởng tốt trong vài thập kỷ tới bởi lĩnh vực tư nhân phát triển tốt, cạnh tranh tăng lên, phân phối nguồn tài nguyên hiệu quả hơn. Cải cách kinh tế giúp chỉ số niềm tin nhà đầu tư nước ngoài cải thiện, FDI tăng trưởng, công nghệ và tính cạnh tranh lên cao hơn. Hãng tin Bloomberg dẫn lời ông Ashok Sud, giám đốc điều hành Standard Chartered Plc tại Việt Nam, nói rằng Việt Nam đang ra khỏi giai đoạn kinh tế bị chững lại. Tuy nhiên, để quay lại giai đoạn tăng trưởng 7-8%/năm mà chúng ta thấy trước đây thì phải mất vài năm nữa. Ông Marc Faber, tác giả của Gloom, Boom & Doom Report, nhận định Việt Nam có triển vọng tăng trưởng "hấp dẫn nhất" tại châu Á vể "lâu dài".

Tuy nhiên, các dấu hiệu từ trong nước cũng như bên ngoài đang cảnh báo về những rủi ro vĩ mô có thể xảy ra trong thời gian tới. Phân tích cụ thể một số chỉ tiêu kinh tế 9 tháng qua đã bộc lộ nhiều yếu tố chưa bền vững.

Hoạt động xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của Việt Nam giai đoạn 2010-2013 sẽ gặp khó khăn do đồng tiền Việt Nam mất giá sẽ ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên các thị trường ngoại. Trong khi đó các hoạt động nhập khẩu trong thời kỳ 2010-2013 sẽ tăng cùng với tăng trưởng kinh tế nội địa.

Lĩnh vực công nghiệp được đanh giá sẽ có mức tăng trưởng tương đối khiêm tốn với mức tăng truỏng 4,2% năm 2009, và dự kiến đạt 7,5% trong năm 2010. Chính phủ Việt Nam sẽ tiếp tục chính sách ưu tiên phát triển công nghiệp nặng, tiếp tục theo đuổi chính sách bảo hộ công nghiệp. Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực này.

Trước mắt, khu vực sản xuất nông, lâm ngư nghiệp chỉ có thể tăng trưởng 1,57%, trong khi tình hình thiên tai ngày càng phức tạp. Sản xuất nông nghiệp được cho là đã đến ngưỡng, không thể tạo sức tăng đột biến.

Theo ADB, thâm hụt tài khoản vãng lai của Việt Nam trong năm 2009 có thể lên đến 7% GDP. Cán cân thanh toán chung cũng được dự đoán là thâm hụt trong năm nay. Còn theo dự báo từ Viện nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương, thâm hụt cán cân tổng thể năm nay sẽ vào khoảng 1 tỷ USD. Ngoài ra, nếu sự phục hồi của nền kinh tế toàn cầu yếu hơn dự tính cũng có thể kiềm chế sự tăng trưởng trong nước. Sự tăng giá của hàng hóa thế giới sẽ gia tăng sức ép lạm phát.

Bà Victoria Kwakwa, Giám đốc phụ trách Việt Nam của Ngân hàng Thế giới (WB), cho rằng Việt Nam không nên lạc hướng trước sự phục hồi trước mắt, mà nên tập trung vào những hạn chế cơ bản đối với sức cạnh tranh của nền kinh tế. Điều đó có nghĩa là những cải cách vĩ mô như mở cửa ngành viễn thông và bán lẻ cho cạnh tranh nước ngoài, sắp xếp lại những doanh nghiệp nhà nước; giải quyết tình trạng tham nhũng và quan liêu. Nếu không có những cải cách như vậy, Việt Nam sẽ khó có thể vượt lên khỏi vị thế một nước sản xuất chi phí thấp lên vị thế của một nền kinh tế đa dạng, giàu có hơn và mãi chỉ là một cơ sở chế biến có sức lao động rẻ.

ADB cũng khuyến nghị Việt Nam nên tranh thủ cơ hội để tái cơ cấu nền kinh tế, tăng cường thương mại với khu vực, tối đa hóa lợi ích từ việc huy động các nguồn lực đầu tư cho phát triển kinh tế, thúc đẩy tiêu dùng, tăng cường hệ thống bảo trợ xã hội, y tế, giáo dục và hỗ trợ người nghèo.